Nguyên nhân gây tăng thân nhiệt
Tăng thân nhiệt là hệ quả của sự mất cân bằng giữa sinh nhiệt và thải nhiệt. Tăng thân nhiệt khác với sốt. Sốt cũng là tình trạng nhiệt độ cơ thể tăng hơn bình thường nhưng không phải là do mất cân bằng sinh thải nhiệt. Thay vào đó, sốt là biểu hiện của hàng loạt phản ứng sinh lý, sinh hóa nhằm chống lại các tác nhân bất thường bên ngoài xâm nhập vào hay ngay cả bất thường bên trong cơ thể.
Cơ thể có nhiều cách khác nhau để loại bỏ thân nhiệt dư thừa, chẳng hạn như thông qua hơi thở, đổ mồ hôi và tăng lưu lượng máu đến bề mặt da. Thế nhưng khi nhiệt độ bên ngoài ấm và ẩm hơn thân nhiệt, cơ thể không đổ mồ hôi, không thể giải phóng đủ nhiệt để duy trì nhiệt độ bình thường, chứng tăng thân nhiệt xảy ra, theo nghiên cứu được công bố trên chuyên san Conference Papers in Science. Khi cơ thể trên 40 độ C, chứng tăng thân nhiệt lúc này có thể ảnh hưởng đến tính mạng.
Các thời điểm của tăng thân nhiệt
Đó là khi thân nhiệt bắt đầu tăng lên và không thể tự làm mát thông qua mồ hôi. Theo chuyên san Journal of Intensive Care, điều này dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như kiệt sức vì nóng và say nắng.
Nếu cơ thể không quen với thời tiết quá nóng hoặc điều kiện làm việc nóng, bạn sẽ cảm thấy nóng, khát và mệt mỏi.
Ngất xỉu xảy ra khi huyết áp giảm và lưu lượng máu đến não tạm thời bị tụt. Thường xảy ra khi bạn gắng sức trong thời tiết nắng nóng.
Chuột rút do nhiệt xảy ra khi cơ thể bạn trải qua quá trình gắng sức, dẫn đến mất cân bằng điện giải. Điều này dẫn đến chuột rút ở bụng, cơ cánh tay và chân.
Đứng hoặc ngồi lâu trong thời tiết nắng nóng, khiến tay, mắt cá chân hoặc cẳng chân bị sưng, theo chuyên san Postgraduate Medical Journal.
Nếu ở trong môi trường nóng trong thời gian dài, các vết sưng nhỏ màu đỏ bắt đầu xuất hiện, được gọi là phát ban do nhiệt.
Kiệt sức do nhiệt xảy ra khi cơ thể không thể tự làm mát, gây chóng mặt, khát nước và khó tập trung, theo chuyên san Journal of Intensive Care.
Triệu chứng
Mất nước nhẹ; đổ mồ hôi quá nhiều; buồn nôn; đau đầu; chuột rút cơ bắp, co thắt và đau; da tím tái, lạnh; tập trung kém; sưng nhẹ ở bàn chân và mắt cá chân; chóng mặt; hay nhầm lẫn; thị lực kém.
Các yếu tố dễ làm tăng thân nhiệt
Béo phì; hút thuốc lá; thiếu cân; nghiện rượu bia; bệnh tiểu đường; tim, phổi, thận và gan có vấn đề; trao đổi chất kém; mất nước mãn tính; viêm dạ dày ruột; chế độ ăn thấp lượng sodium (chất trong muối ăn); hệ miễn dịch gặp trục trặc.
Những người dễ có nguy cơ bị tăng thân nhiệt
Người làm việc trong môi trường nóng, đặc biệt là công nhân xây dựng, nông dân; lính cứu hỏa; vận động viên; những người làm việc trong nhà, xung quanh lò nướng lớn; trẻ em và người già. Nếu bạn cảm thấy khó chịu, mạch yếu hoặc nhanh, da đỏ ửng, ngất xỉu, hãy đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe ngay lập tức.
Nghiên cứu được công bố trên chuyên san International Journal of Hyperthermia cho thấy, nếu chuột rút do nhiệt kéo dài hơn một giờ đồng hồ, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
Cách điều trị chứng tăng thân nhiệt nhẹ
Nằm thư giãn
Uống nước mát hoặc nước uống điện giải
Tắm nước mát lạnh
Cởi bỏ bớt quần áo dư thừa
Để cổ tay dưới nước mát trong 60 giây
Ngồi trong phòng máy lạnh
Chườm túi nước đá dưới cánh tay và háng
Nếu tăng thân nhiệt ở mức nghiêm trọng (trên 40 độ C), có thể nhập viện trong vài ngày cho đến khi bình phục hoàn toàn.
Cách phòng ngừa tăng thân nhiệt
Giữ cơ thể luôn trong tình trạng đủ nước
Ở nơi thoáng mát
Mặc quần áo sáng màu khi ra ngoài trời
Tránh các bữa ăn lớn, cay nóng
Tránh uống rượu bia.
Tăng thân nhiệt là gì? Biểu hiện, cách xử lý khi bị tăng thân nhiệt
Thứ Năm ngày 23/06/2022
- Thân nhiệt tăng cao khi mang thai có nguy hiểm không?
- 4 loại nhiệt kế đầu mềm được nhiều người ưa chuộng hiện nay
- Hướng dẫn sử dụng nhiệt kế hồng ngoại đo tai trán
Tăng thân nhiệt có thể do nhiều nguyên nhân như nắng nóng, thiếu nước hay do các bệnh lý khác gây nên. Việc cơ thể bị tăng nhiệt độ bất thường có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm mà chúng ta cần phải lưu ý.
Vậy hãy cùng nhà thuốc Long Châu tìm hiểu tăng thân nhiệt là gì? Biểu hiện và cách xử lý tình trạng này như thế nào nhé.
Tăng thân nhiệt là gì?
Tăng thân nhiệt là tình trạng nhiệt độ cơ thể cao hơn so với mức nhiệt độ bình thường của cơ thể là 37 độ C.
Bạn cần lưu ý là hiện tượng tăng thân nhiệt sẽ không giống với sốt.
-
Sốt: Cơ thể chống lại sự nhiễm trùng bằng cách làm tăng nhiệt độ cơ thể.
-
Tăng thân nhiệt: Cơ thể tạm thời không kịp thích nghi với sự thay đổi của môi trường xung quanh, làm cho cơ thể khó loại bỏ nhiệt một cách nhanh chóng.
Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao có thể dẫn đến nguy cơ tử vong hoặc một số biến chứng tàn tật khác.
Tăng thân nhiệt là tình trạng nhiệt độ cơ thể cao hơn 37 độ C
Nguyên nhân
Một số nguyên nhân làm thân nhiệt tăng cao đột ngột như:
-
Do thời tiết nóng, nhiệt độ ngoài trời cao, hoạt động thể lực nhiều làm da ra mồ hôi để cân bằng nhiệt độ bên trong. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài sẽ khiến cơ thể mất đi khả năng phản ứng và quá trình làm mát không đạt yêu cầu, gây ra tình trạng tăng thân nhiệt.
-
Phơi da ngoài trời dưới nắng gắt trong thời gian dài.
-
Không bổ sung đủ nước trong 1 ngày.
-
Sinh hoạt trong môi trường nóng bức, ngột ngạt, không có gió hoặc làm việc quá sức.
-
Mắc các bệnh như: Bệnh tim, phổi, thận, tuần hoàn kém, tăng huyết áp, tuyến mồ hôi hoạt động kém, béo phì,...
Biểu hiện của tăng thân nhiệt
Tăng thân nhiệt sẽ tác động trực tiếp lên quá trình chuyển hóa bên trong cơ thể, làm cho các hoạt động của các cơ quan bị rối loạn, tổn thương. Cụ thể như:
-
Hệ tuần hoàn: Khi thân nhiệt cơ thể tăng do cần thải nhiệt cấp bách, hệ tuần hoàn phải làm việc tích cực hơn. Tim đập nhanh, hệ mao mạch nông dưới da giãn ra để tăng thải nhiệt. Trong trường hợp tim hoạt động quá mức mà không đảm bảo cung cấp đủ oxy sẽ là nguy cơ gây ra biến chứng tim mạch cấp như nhồi máu cơ tim, suy tim cấp, trụy tuần hoàn, phù phổi cấp, thậm chí là tử vong.
-
Hệ tâm thần kinh: Tình trạng nóng nực trong cơ thể sẽ gây ra mệt mỏi, bức rức khó chịu, nhức đầu, căng thẳng đầu óc. Người bệnh sẽ dễ cộc cằn trở nên cáu gắt, hoa mắt, chóng mặt và kém tập trung vào công việc.
-
Hệ cơ xương khớp: Khi thân nhiệt tăng, hoạt động của cơ xương khớp không còn giữ vững trong môi trường nóng bức. Nếu làm việc liên tục mà không nghỉ ngơi, không bổ sung nước thì người bệnh rất dễ bị kiệt sức do nhiệt. Biểu hiện ban đầu của kiệt sức do nhiệt thường là khát nước, mỏi cơ, yếu cơ, chuột rút và nặng hơn có thể gây mất thăng bằng, té ngã, tai nạn.
Cách xử lý khi bị tăng thân nhiệt
Khi thân nhiệt bị tăng quá mức, bạn có thể xử lý như sau:
Xử lý cấp tốc
Muốn kiểm soát được tình trạng thân nhiệt, bạn cần xác định được nguyên nhân trước khi xử lý. Nếu nguyên nhân làm tăng thân nhiệt do tiếp xúc lâu dưới ánh nắng thì nên di chuyển tới nơi thông thoáng, mát mẻ để hạ nhiệt từ từ, sau đó bổ sung nước để giảm bớt triệu chứng tăng nhiệt độ của cơ thể. Đối với trường hợp tăng thân nhiệt sau khi sử dụng thuốc thì bạn cần dừng thuốc đang sử dụng và liên hệ với bác sĩ để tìm ra phương pháp thay thế.
Việc làm mát cơ thể là cách xử lý cấp tốc nhất khi cơ thể bị tăng nhiệt độ. Bên cạnh việc di chuyển vào chỗ thoáng mát thì bạn cần phải đảm bảo quần áo mặc thoải mái, rộng rãi nhất có thể.
Tùy từng trường hợp khác nhau mà bạn có thể chườm khăn lạnh hoặc làm ướt ở một số bộ phận cơ thể như cổ tay, nách, háng để giảm nhiệt.
Di chuyển đến nơi mát mẻ và bổ sung nước
Điều trị sau sơ cứu
Sau khi sơ cứu, bạn nên theo dõi tình trạng thân nhiệt đã ổn định lại hay chưa? Với tình trạng thân nhiệt có dấu hiệu nặng như sốc nhiệt thì cần đưa đến bệnh viện hoặc trạm y tế để được bác sĩ theo dõi. Vì đối với trường hợp nặng cần biện pháp can thiệp chuyên sâu thì chỉ có y tá bác sĩ có tay nghề mới có thể truyền tĩnh mạch hay các biện pháp chuyên sâu khác.
Các lưu ý khi sơ cứu người bị tăng thân nhiệt
-
Xác định được nguyên nhân gây ra tình trạng thân nhiệt tăng để có biện pháp sơ cứu phù hợp.
-
Đưa người bệnh vào nơi thoáng mát, cởi những loại quần áo không cần thiết.
-
Nếu sau sơ cứu mà tình trạng thân nhiệt không giảm bớt thì cần chuyển ngay đến bệnh viện để được bác sĩ can thiệp.
-
Khi gặp người bị sốt nhiệt hoặc đột quỵ ngừng tuần hoàn, cần sơ cứu bằng cách hà hơi, ép tim trong suốt quá trình đợi xe cấp cứu.
Một số trường hợp thân nhiệt tăng cao sẽ có thể dẫn đến nguy cơ tử vong hoặc một số biến chứng nguy hiểm khác. Để theo dõi thân nhiệt thường xuyên bạn nên trang bị cho bản thân một chiếc nhiệt kế để mang theo bên mình. Một gợi ý cho bạn là chiếc nhiệt kế hồng ngoại Mediusa Tp-336N có thiết kế nhỏ gọn nên rất tiện lợi để bỏ túi.
Sản phẩm đến từ thương hiệu uy tín nên được nhiều người lựa chọn để sử dụng trong gia đình, bệnh viện, phòng khám,... Vì là nhiệt kế hồng ngoại nên cho phép không cần chạm vào người vẫn có thể đo được chính xác nhiệt độ cơ thể, do đó, rất thích hợp để sử dụng kiểm tra nhiệt độ thân thể của trẻ em.
Cấu tạo của nhiệt kế này gồm:
-
Phần cảm biến sẽ tiếp nhận bước sóng cơ thể.
-
Màn hình LCD hiển thị kết quả đo thân nhiệt.
-
Các nút chỉnh bật nguồn, tắt nguồn, bắt đầu đo.
Nhiệt Kế Hồng Ngoại Mediusa Tp-336N
Tăng thân nhiệt có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau khi hệ điều hòa nhiệt độ cơ thể không thể kiểm soát được. Do đó, khi có dấu hiệu bất thường về nhiệt độ cơ thể bạn cần theo dõi sát sao và có biện pháp can thiệp kịp thời. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp ích cho bạn.
Hoàng Trang
Nguồn tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
- thân nhiệt
- nhiệt độ cơ thể
- nhiệt kế y tế