Dàn ý 1. Mở bài - Giới thiệu tác giả, tác phẩm - Dẫn dắt vấn đề cần nghị luận 2. Thân bài - Hình ảnh bô lão: Có thể là những nhân vật có thật, là các vị cao niên ở hai bên bờ sông, cũng có thể là hư cấu, sự phân thân của tác giả để khách quan kể về những chiến công trên sông Bạch Đằng. - Thái độ của các bô lão với khách: "vái", "thưa"- hiếu khách, tôn kính khách. - Các chiến công tiêu biểu: Ngô quyền đánh quân Nam Hán, Hoằng Tháo thua trận và chết ở sông Bạch Đằng năm 938 và Trùng Hưng nhị thánh bắt sống Ô Mã năm 1288. - Không khí chiến trường xưa: + Sự chuẩn bị của quân nhà Trần: thuyền bè muôn đội, tinh kì phấp phới, hùng hổ sáu quân, gươm giáo sáng chói => Chuẩn bị kĩ lưỡng, binh lực hùng hậu, hào khí ngút trời. + Diễn biến trận đánh: • Cách nói "được thua chửa phân", "bắc nam chống đối", hình ảnh phóng đại "nhật – nguyệt phải mờ, bầu trời đất sắp đổi" => Trận đánh gay go, quyết liệt, giằng co căng thẳng. • Quân giặc: "những tưởng gieo roi một lần quét sạch Nam bang bốn cõi" => Kiêu căng, hống hách, ngạo mạn • Kết thúc trận đánh: Hung đồ hết lối, khác nào... chết trụi. => Thủ pháp so sánh tăng cấp tô đậm, nhấn mạnh thất bại thảm hại, nhục nhã, ê chề của kẻ thù. => Khẳng định tình yêu và niềm tự hào dân tộc. 3. Kết bài - Khái quát lại vấn đề
Bài mẫu Sự xuất hiện của nhân vật khách với trạng thái trầm tư có ý nghĩa như một cách đặt vấn đề, nêu câu hỏi và dẫn dắt đến sự xuất hiện của nhân vật tập thể các bô lão. Bằng vài nét phác họa tác giả Trương Hán Siêu đã gợi cho người đọc hình dung được những đặc điểm quan trọng về nhóm nhân vật này trong bài Bạch Đằng giang phú. Đó là một số đông đa dạng về tuổi tác. Có người đã rất già phải chống gậy, có người trẻ hơn, còn khỏe bơi được thuyền nhỏ, nhưng tất cả đều nhiệt tình, nhạy cảm và hiếu khách. Thấy khách “đứng lặng giờ lâu”, họ hiểu khách có điều đang băn khoăn liền thăm hỏi. Bên sông các bô lão, hỏi ý ta sở cầu Trương Hán Siêu không nhắc lại câu hỏi của khách, nhưng qua sự sốt sắng của các bô lão, qua phương thức nói chuyện của khách và các bô lão, người đọc có thể hình dung ra rất rõ chủ đề câu chuyện: các bô lão với tư cách người địa phương và rất có thể nhiều người đã là chứng nhân của trận Bạch Đằng oanh liệt đã dẫn khách thăm nơi chiến địa và thuyết minh cho ông về mảnh đất lịch sử, kể cho ông nghe về chiến công Bạch Đằng buổi Trùng Hưng: Có kẻ gậy lê chống trước, có người thuyền nhẹ bơi sau. Vái ta mà thưa rằng: Đây là nơi chiến địa buổi Trùng Hưng nhị thánh bắt Ô Mã, Cũng là bãi đất xưa, thuở trước Ngô chúa phá Hoằng Thao. Với niềm tự hào về quê hương, về lịch sử, các bô lão đã hào hứng, sôi nổi kể lại trận đánh “đương khi ấy”. Đó là một trận đánh lớn, tầm cỡ, trực diện “mặt đối mặt” giữa hai đội quân hùng mạnh. Thuyền bè muôn đội, tinh kì phấp phới, Hùng hổ sáu quân, giáo gươm sáng chói. Trận đánh được thua chửa phân, Chiến lũy bắc nam chống đối. Đó cũng là một trận đánh ác liệt, “kinh thiên động địa”: Ánh nhật nguyệt chừ phải mờ, Bầu trời đất chừ sắp đổi. Tính chất ác liệt của trận đánh là do quy mô, lực lượng so sánh, do ý nghĩa trận đánh nhưng mặt khác cũng rất quan trọng là do sử đối đầu về ý chí của hai bên đối phương. Và chính ở trận Bạch Đằng này, quân nhà Trần cũng như quân Ngô Quyền trước đó đã phải đối đầu với một đội quân mưu sâu, chước quỷ hung đồ như vậy: Kìa: Tất Liệt thế cường, Lưu Cung chước dối. Những tưởng gieo roi một lần, Quét sạch Nam bang bốn cõi. Trận chiến quyết liệt, khó khăn, nhiều tốn thất, đến nỗi “sông chìm giáo gãy, gò đầy xương khô”, đến nỗi bao nhiêu năm sau các nhà thơ qua đó đều vẫn có chung cảm giác nước sông còn loang máu đỏ: Ánh nước chiều hôm màu đỏ khê, Tưởng rằng máu giặc vẫn chưa khô, (Trần Minh Tông - Bạch Đằng Giang) Bạch Đằng một cõi chiến tràng, Xương bay trổng đất máu màng đỏ sông. (Đại Nam quốc sử diễn ca) Đồng trụ đến nay rêu phủ biếc; Đằng giang tự cổ máu còn hồng. (Khuyết danh). Chính vì tính chất khó khăn, quyết liệt đó, mà hơn ai hết các bô lão hiểu rằng trận chiến thắng của dân tộc mình, của các bậc anh hùng dương thời là một trận thắng thuộc tầm cỡ những trận đánh lừng danh trong lịch sử, không chỉ đối với một quốc gia, không chỉ có ý nghĩa đối với một thời: Khác nào như khi xưa: Trận Xích Bích, quân Tào Tháo tan tác tro bay. Trận Hợp Phì, giặc Bồ Kiên hoàn toàn chết trụi, Đến nay nước sông tuy chảy hoài, Mà nhục quân thù khôn rửa nổi. Tái tạo công lao nghìn xưa ca ngợi. “Bạch Đằng giang phú” của tác giả Trương Hán Siêu đã thể hiện được tình yêu nước, lòng tự hào dân tộc mạnh mẽ, đó chính là niềm tự hào trước những chiến công hiển hách, lừng lẫy của quân dân Đại Việt ta. Đồng thời nhà thơ cũng tái hiện được một cách chân thực không khí dữ dội cũng không kém phần hào hùng của quân dân ta trên dòng sông Bạch Đằng, cùng với đó là niềm tự hào về chiến thắng tất yếu của đội quân chính nghĩa và sự thảm bại của đội quân cướp nước. Loigiaihay.com
Đề bài: Trận Bạch Đằng qua sự hồi tưởng của nhân vật tập thể các bô lão Bài làm: Bài phú trên sông Bạch Đằng là một bài ca bất hủ, một áng văn xuôi mẫu mực được xếp vào hàng "thiên cổ hùng văn" của văn học nước nhà. Trương Hán Siêu bằng hiểu biết sâu rộng và ngòi bút đầy tài hoa của mình đã khắc hoạ nên một cảnh tượng chiến đấu trên sông Bạch Đằng đầy hào hùng, sống động và vô cùng chân thực. Qua lời kể các bô lão, trận chiến như diễn ra trước mắt người đọc đầy khí thế, oanh liệt. Nếu như nhân vật khách là kẻ đã đi nhiều nơi, chu du khắp thiên hạ, vui thú trước bao cảnh nước non kì vĩ của thế giới thì nhân vật các bô lão là những người đã chứng kiến trận chiến giữa quân dân Trần Hưng Đạo trên sông Bạch Đằng trong cuộc chiến của quân Mông - Nguyên nói riêng và hàng loạt chiến thắng của dân tộc ta trên dòng sông này nói riêng. Bởi vậy, khi nhân vật khách trầm tư, hoài cảm, tỏ ý thương tiếc thì các bô lão bằng kinh nghiệm của mình đã hiểu ý khách có điều đang thắc mắc, băn khoăn bèn cất lêng tiếng chào như một câu hỏi thân thương: "Bên sông bô lão hỏi, Các bô lão bằng sự nhiệt thành, lòng hiếu khách, trân trọng những vị khách ghé thăm đã đóng vai trò như một "vị hướng dẫn viên du lịch", giới thiệu chiến địa trên sông Bạch Đằng và cảnh chiến trận trên sông đầy cụ thể, sinh động. Là người dân địa phương, họ vô cùng tự hào trước chiến công hiển hách ấy, kể lại bằng giọng điệu vừa phấn khởi vừa vô cùng xúc động. Mở đầu, nhân vật các bô lão kể về trận chiến vua Trần bắt tên Ô Mã cầm đầu, và đây cũng là nơi mà vua Ngô đại phá quân Hoằng Thao, là dòng sông đã kinh quá nhiều chiến trận. Trận chiến của vua tôi Trần Hưng Đạo được chuẩn bị vô cùng kĩ lưỡng, cẩn thận và chu đáo. Không khí chiến trận đầy quyết liệt: "Đương khi ấy:Thuyền tàu muôn đội,Tinh kì phấp phới.Hùng hổ sáu quân,Giáo gươm sáng chói.Trận đánh được thua chửa phân,Chiến luỹ bắc nam chống đối.Ánh nhật nguyệt chừ phải mờ, Bầu trời đất chừ sắp đổi." Đội quân chiến đấu vô cùng hùng mạnh, vũ khí giáo gươm sáng chói, phương tiện thuyền bè nhiều vô kể, khí thế dũng mạnh ngút trời, cờ chiến tung bay pháp phới giữa trời trận mạc. Cuộc chiến đấu khiến cho ánh nhật nguyệt cũng phải mờ, bầu trời ước chừng đổ sập. Đó là trận chiến mà cả hai bên đều khó phân thắng bại, kẻ tám lạng người nửa cân, ngang sức , ngang tài. Theo lời các bô lão, mỗi bên tham chiến theo sách lược khác nhau. Quân giặc vạn binh, lực lượng mạnh lại thêm mưu hèn kế bẩn, dối trá gian manh. Kiêu ngạo, khoác lác, hống hách: "Kìa:Tất Liệt thế cường,Lưu Cung chước dối.Những tưởng gieo roi một lần,Quét sạch Nam bang bốn cõi." Còn quân ta là phe chính nghĩa, lực lường hùng hậu cũng không kém lại được lòng người, thuận ý trời, trên dưới đoàn kết một lòng. Như đạo lí ở đời, kẻ cường bạo ắt phải chịu nhục nhã, phe chính nghĩa nhận thắng lợi về tay. Quân ta thắng lợi vẻ vang, nghìn năm lưu danh sử sách, lúc này lời các bô lão đầy hứng khởi, tự hào: "Thế nhưng:Trời cũng chiều người,Hung đồ hết lốiTrận Xích Bích, quân Tào Tháo tan tác tro bay,Trận Hợp Phì, giặc Bồ Kiên hoàn toàn chết trụi.Đến nay sông nước tuy chảy hoài,Mà nhục quân thù khôn rửa nổi.Tái tạo công lao, Nghìn xưa ca ngợi." Dù cho nước sông ngàn năm vẫn chảy mãi thì nỗi nhục quân thù vẫn ngàn năm chẳng thể phai. Dùng các trận thua đau đớn của Tào Tháo trong trận Xích Bích, Bồ Kiên thất bại ở Hợp Phì để mỉa mai quân địch và ca ngợi thắng lợi của ta. Các bô lão khẳng định thêm một lần nữa khẳng định về tính chất chính nghĩa của cuộc chiến dân tộc. Đó là chân lí đời đời sáng rõ. Trong niềm hân hoan chiến thắng ấy, các bô lão đã tự ca ngợi, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với người lãnh đạo tài ba. Giặc thất bại là nhờ thế đất hiểm trở, nhân kiệt tài năng, thông minh mưu lược, dũng cảm nơi chiến địa. Con người tài đức sức mạnh và trí tuệ là yếu tố tiên quyết của thắng lợi này. "Đã có giang san.Quả là: trời đất cho nơi hiểm trở,Cũng nhờ: nhân tài giữ cuộc điện an!Hội nào bằng hội Mạnh Tân, có vương sư họ Lã,Trận nào bằng trận Duy Thuỷ, có quốc sĩ họ Hàn.Khi trận Bạch Đằng mà đại thắng,Bởi đại vương coi thế giặc nhàn.Tiếng thơm còn mãi, Bia miệng không mòn." Lời kể của các bô lão có lúc nhiệt thành hân hoan, có lúc lại buồn thương tiếc nuôi , lúc trang nghiêm, trầm lắng để lại trong lòng người đọc nhiều cảm xúc. Một trận chiến không chỉ để lại bài học về mưu lược, mà còn là bài học về chính nghĩa, về đạo lí sống muôn đời. Phú Sông Bạch Đằng là tác phẩm nổi bật trong ngữ văn lớp 10, không chỉ có bài làm văn Trận Bạch Đằng qua sự hồi tưởng của nhân vật tập thể các bô lão, học sinh và giáo viên thường làm các bài văn khác như Phân tích bài Phú sông Bạch Đằng, Giới thiệu về Trương Hán Siêu và bài Phú sông Bạch Đằng nổi tiếng của ông, Phân tích hình tượng nhân vật khách trong Phú sông Bạch Đằng, Hãy bình luận về chiến thắng sông Bạch Đằng hay cả các phần Giáo án Phú sông Bạch Đằng. Sông Bạch Đằng không chỉ là dòng sông lịch sử, nhân chứng cho một thời oanh liệt của dân tộc Việt Nam mà còn là đối tượng được rất nhiều nhà văn, nhà thơ hướng đến. Qua việc tìm hiểu bài thơ “Phú Sông Bạch Đằng” của Trương Hán Siêu, anh (chị) hãy viết về trận Bạch Đằng qua sự hồi tưởng của nhân vật tập thể các bô lão Thuyết minh về hình tượng nhân vật khách trong đoạn đầu bài Phú Sông Bạch Đằng Phân tích đoạn 2 Phú sông Bạch Đằng Trình bày các phần của bài Bạch Đằng Giang Phú Phân tích nhân vật ông Giáo trong truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao Dàn ý phân tích hình tượng nhân vật khách trong Phú sông Bạch Đằng Hãy bình luận về chiến thắng sông Bạch Đằng |